Braća su na suprotnim stranama zakona, jedan je gangster, drugi policajac: kad im strada otac mlađi brat krivi starijega

Hongkonška akcijska kinematografija može se podijeliti na vrijeme prije i poslije filma “Bolje sutra” (“Ying hung boon sik”/”A Better Tomorrow”, 1986.) koji je proslavio redatelja Johna Wooa i glumca Chowa Yun-Fata. “Bolje sutra” je najavio neku novu sutrašnjicu i dominantne borilačke akcijske kung fu filmove zamijenio pucačkima.

U tom procesu “A Better Tomorrow” je iskovao novi podžanr nazvan herojsko krvoproliće, povezujući zapadnjačke (američke, francuske) gangsterske filmove i hongkonške borilačke. Puno krvavog nasilja i “gun fu” revolverašenja s dva pištolja u usporenom pokretu, odnosno motivi herojstva, časti, bratstva i odanosti bili su smjernica za “heroic bloodshed” filmove i postali zaštitni znak Wooa i Yun-Fata.

“Meci i bratstvo” pogođen je naslov za ciklus Wooa u londonskom BFI-ju, u sklopu čega se pogledao “Bolje sutra II”, nastavak na kojem su opet surađivali redatelj i glumac (Patricia Arquette gleda scene iz tog filma u “Pravoj romansi”), ali i na “Ubojici”, “Jednom lopov, uvijek lopov” i “Žestokom policajcu”.

Sve to prije nego što su obojica otišli u Hollywood, gdje je Woo prenio svoj raskošni režijski stil u “Tešku metu”, “Slomljenu strijelu”, “Čovjeka bez lica”, “Nemoguću misiju 2”..., a Yun-Fat impresivnu “cool” pojavnost u “Elitne ubojice” i “Potkupljivača”.

Woo je u “Bolje sutra” bio evidentno inspiriran gangsterskim filmovima Jean-Pierrea Melvillea s Alainom Delonom, te akcijskom režijom Sama Peckinpaha (“Divlja horda”, “Bijeg”) i Waltera Hilla (“Jahači na duge staze”, “Južnjačka utjeha”) koju je potencirao puškarački i “slowmotionski”.

Kvragu, Yun-Fat je djelovao kao hongkonški Delon u baloneru, sa sunčanim naočalama, samo što francuski glumac nije pucao iz dvije “berette”, niti je u ustima držao šibicu (baš kao i Stallone u “Cobri” iz iste 1986.) i pripalio cigaretu zapaljenom krivotvorenom novčanicom.

Tako je bio predstavljen njegov lik, gangster Mark, što je jedno od najkulerskijih predstavljanja (anti)junaka ikad, a glumac je postao zvijezda, iako je bio važnija sporedna uloga i kreditiran kao treći po redu iza veterana akcijskih “wuxia” filmova Ti Lunga (“The One-Armed Swordsman”, “The Duel”, “The Blood Brothers”, “The Avenging Eagle”) i mladog Leslieja Cheunga u ulogama braće Hoa i Kita.

Paljenje krivotvorene novčanice možda je tu i iz simboličkih pobuda, ako netko optuži Wooa i Yun-Fata za krivotvorenje antijunačkih gangsteraja Melvillea i Delona. Jer, vrlo brzo se film odmiče od utjecaja i stvara vlastiti svemir koji su oponašali mnogi, od Roberta Rodrigueza i braće/sestara Wachowski u devedesetima (“Desperado”, “Matrix”), kad su i američki akcijski heroji pucali iz dvaju pištolja (Van Damme u “Osveti blizanaca”, Willis u “Prljavi igraju prljavo”, Gibson u “Smrtonosnom oružju 3”, Stallone u “Razbijaču”, Schwarzenegger u “Brisaču”), pa sve do Chada Stahelskog (“John Wick”) u novom mileniju.

Na novo, obljetničko gledanje filma u londonskom “Prince Charles Cinema” u oko (i uho; “dubbing”) upada na trenutke pretjerana sentimentalnost na razmeđi (obiteljske) melodrame i sapunice, kao i pokušaji “slapstick” komedije u sceni katastrofalne audicije za violončelo Kitove djevojke Jackie (Emily Chu), kad s instrumentom slučajno udari trudnicu (jedan od članova žirija je producent filma Tsui Hark, također poznat hongkonški akcijski redatelj, a Woo se pojavljuje kao policajac).

Međutim, priča o Woou tako dragoj dualnosti, tj. dvojici braće na suprotnim stranama zakona, pokajničkom Trijadinom gangsteru Hou i policijskom novaku Kitu ima težinu, obiteljsku tenziju i emociju, posebice kad im strada otac, za što mlađi brat krivi starijega. A akcija je još uvijek impresivna i razlikovala se od svega u američkim akcijskim filmovima 1986. (“Kobra”, “Sirovi ugovor”, “Delta Force”, “Snaga moći”...).

Bila je to sirova najava onoga što će tek eksplodirati u koreografski ispoliranijim i elaboriranijim akcijama s potpisom Wooa. Prva scena pucnjave okidač je za sve kasnije što slijedi (eksplozivno finale na doku s nekih tisuću metaka i zapaljivim bačvama), kad Mark uleti među zločeste gangstere u restoran s parom pištolja, a prije toga sakrije još dva u pitare u hodniku da ga za svaki slučaj čekaju i uštedi vrijeme na punjenju. Stilizirane scene kod Wooa su imale operni zamah kao rijetko kad prije, uparene s akcijskim herojstvima u baletnom usporenom pokretu i tragičnim smrtima.